صفحه اصلی فید ارتباط با ما
فارسیالعربیهEnglish

   

تفسیرآیات قرآن کریم - سوره طه -آیه 12 - کتاب تفسیر راهنما - تألیف آیت الله هاشمی رفسنجانی

بازگشت به لیست »

إِنِّی أَنَا رَبُّکَ فَاخْلَعْ نَعْلَیْکَ إِنَّکَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًی

 این منم پروردگار تو، پس کفش هایت را بکَن، زیرا تو در وادی مقدس «طُوی» هستی

1 - دره طوی ـ در صحرای سینا ـ سرزمین تکلم خداوند با موسی(ع)

یـموسی . إنّی أنا ربّک ... إنّک بالواد المقدّس طوًی

«واد» مخفف «وادی»، یعنی حد فاصل بین کوه ها که راه عبور سیلاب باشد (مصباح). «طُوی» ممکن است نام دره ای پایین کوه طور باشد (لسان العرب). در این صورت بدل یا عطف بیان برای «الواد المقدس» خواهد بود و ممکن است به معنای «ساعة» و «لحظة» باشد (لسان العرب). که ظرف برای «المقدس» می شود; یعنی دره ای که در برهه ای از زمان (اشاره به لحظه تکلم خداوند با موسی(ع)) تقدس یافته است.

 

2 - خداوند در خطاب به موسی(ع)، خود را به او شناساند و به او فهماند که در محضر پروردگار خود قرار دارد و کلام او را می شنود.

یـموسی . إنّی أنا ربّک

 

3 - مکالمه خداوند با موسی(ع) در وادی طوی، جلوه ای از ربوبیت او نسبت به آن حضرت بود.

یـموسی . إنّی أنا ربّک

 

4 - خداوند به موسی(ع) فرمان داد، به پاس احترام محضر پروردگار خود، نعلین از پای درآورد و با پای برهنه در وادی مقدس گام نهد.

فاخلع نعلیک إنّک بالواد المقدّس طوًی

 

5 - رعایت ادب و احترام در محضر پروردگار و هنگام گوش دادن به سخنان او، لازم است.

إنّی أنا ربّک فاخلع نعلیک

تفریع «فاخلع» بر جمله «إنّی أنا ربّک» چنین افاده می کند که هنگام تکلم خداوند باید ادب را کاملاً مراعات کرد. باتوجه به این که در تکلم خداوند با انسان همواره وسایطی در کار است می توان گفت هنگام تلاوت شدن قرآن و یا دیگر کلمات خداوند نیز باید کاملاً ادب را رعایت کرد.

 

6 - حفظ حرمت مکان های مقدس و احترام به آنها لازم است.

فاخلع نعلیک إنّک بالواد المقدّس طوًی

جمله «إنّک بالواد ...» تعلیل برای «فاخلع» است و حکمی که علت آن روشن باشد، در موارد مشابه نیز باید اجرا شود.

 

7 - درآوردن کفش ها و پابرهنه بودن، از بارزترین جلوه های احترام درمکان های مقدس است.

فاخلع نعلیک إنّک بالواد المقدّس طوًی

 

8 - وادی طوی در کناره کوه طور، سرزمینی پاک و منزه و شایسته احترام است.

إنّک بالواد المقدّس طوًی

«سرزمین مقدس»، یعنی سرزمینی که طهارت معنوی دارد (مفردات راغب).

 

9 - ورود با کفش در سرزمین طوی (پایین کوه طور)، جایز نیست.

فاخلع نعلیک إنّک بالواد المقدّس طوًی

تعلیل بودن «إنّک بالواد المقدّس» حکم «اخلع» را به همه انسان ها و در همه زمان ها سرایت می دهد.

 

10 - مکان های تکلم خداوند با پیامبران و بندگان خویش، مکان هایی مقدس و طاهر و شایسته احترامند.

یـموسی . إنّی أنا ربّک ... إنّک بالواد المقدّس طوًی

گرچه دلیل تقدس وادی طوی در آیه نیامده است، ولی مجموع آیه حکایت از ارتباط تکلم خداوند با تقدس آن سرزمین دارد، چه تقدس سابق، سبب انتخاب آن برای تکلم شده باشد و چه تکلم خداوند به آن قداست بخشیده باشد.

 

11 - «عن أبی عبداللّه(ع) قال: قال اللّه عزّوجلّ لموسی(ع) «فاخلع نعلیک» لأنّها کانت من جلد حمار میّت;

از امام صادق(ع) روایت شده: خدای عزّوجلّ به موسی فرمود: «فاخلع نعلیک»، زیرا کفش های او از پوست میته الاغ بود».(1)

 

12 - «عن الصادق جعفربن محمد(ع) إنّه قال: فی قول اللّه عزّوجلّ لموسی(ع) «فاخلع نعلیک» قال: یعنی إرفع خوفیک، یعنی خوفه من ضیاع أهله و قد خلفها تمخض، و خوفه من فرعون;

از امام صادق(ع) در باره سخن خدا که به موسی فرمود: «فاخلع نعلیک» روایت شده که فرمود: یعنی دو ترس خود را کنار بگذار; یعنی ترس او از تلف شدن همسر خویش که وی را در حال زایمان برجای گذاشته بود و ترس او از فرعون».(2)


اماکن مقدس 1

احترام اماکن مقدس 6، 7; کفش کَنی در اماکن مقدس  7

خدا

ادب در استماع کلام خدا 5; اوامرخدا 4; پاکی مکان گفتگوی خدا با انبیا 10; تقدس مکان گفتگوی خدا با انبیا 10; گفتگوی خدا با موسی(ع) 2، 3; مکان گفتگوی خدا با موسی(ع) 1; نشانه های ربوبیت خدا 3

دره طوی

فضیلت دره طوی 1

روایت 11، 12

سرزمینها

احترام سرزمین طوی 8، 9; پاکی سرزمین طوی 8; تقدس سرزمین طوی 9; کفش کَنی در سرزمین طوی 9; موقعیت جغرافیایی سرزمین طوی 8

موسی(ع)

امر به موسی(ع) 4; ترس موسی(ع) 12; تکلیف موسی(ع) 4; جنس نعلین موسی(ع) 11; قصه موسی(ع) 1، 2، 4; مربی موسی(ع) 3; موسی(ع) در دره طوی 3; موسی(ع) در محضر خدا 2، 4; نعلین موسی(ع) 4


پی نوشت ها :

1. علل الشرایع، ص 66، ب 55، ح 1; بحارالأنوار، ج 13، ص 64، ح 1.

2. علل الشرایع، ص 66، ب 55، ح 2; بحارالأنوار، ج 13، ص 64، ح 2.