صفحه اصلی فید ارتباط با ما
فارسیالعربیهEnglish

   

تفسیر آیات قرآن کریم – سوره فرقان – آیه 68 – کتاب تفسیر راهنما – تالیف آیت الله هاشمی رفسنجانی

بازگشت به لیست »

وَالَّذِینَ لَا یَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا یَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا یَزْنُونَ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ یَلْقَ أَثَامًا

و آنان که با خدا معبود دیگری نمی خوانند و کسی را که خدا [خونش] را حرام کرده است جز به حقّ نمی کشند و زنا نمی کنند، و کسی که اینها را انجام دهد به کیفری سخت خواهد رسید.


1 ـ بندگان خالص خدا، به جز «اللّه»، چیزی را به خدایی نمی خوانند و معبودی را جز او نمی پرستند.

و عباد الرحمـن ... و الذین لایدعون مع اللّه إلـهًا ءاخر

«إلـه» به معنای معبود است.


2 ـ اعتقاد به توحید و یگانه پرستی و دوری از شرک و چندگانه پرستی، از اوصاف بندگان خالص خدا

و الذین لایدعون مع اللّه إلـهًا ءاخر


3 ـ بندگان خالص خدا، هیچ انسانی را به ناحق نمی کشند.

و لایقتلون النفس التی حرّم اللّه إلاّ بالحقّ


4 ـ کشتن به ناحق انسان، حرام است.

و لایقتلون النفس التی حرّم اللّه إلاّ بالحقّ


5 ـ کشتن انسان مستحق قتل، جایز است.

و لایقتلون النفس التی حرّم اللّه إلاّ بالحقّ

برداشت یاد شده بر این اساس استوار است که «بالحقّ» متعلق به «لایقتلون» و استثنای «إلاّ بالحقّ» از نوع استثنای مفرغ باشد; یعنی، «لایقتلونها بسبب من الأسباب إلاّ بسبب الحقّ; نمی کشند هیچ کس را ـ به هر دلیلی که باشد ـ مگر به سبب حق».


6 ـ برخی از انسان ها، فاقد حرمت و ارزش انسانی و مستحق نابودی اند.

و لایقتلون النفس التی حرّم اللّه إلاّ بالحقّ


7 ـ بندگان خالص خدا، هرگز به گناه زنا و روابط ناسالم جنسی دست نمی آلایند.

و لایزنون


8 ـ گناه شرک، بزرگ تر از گناه آدم کشی و آدم کشی بزرگ تر از گناه زنا است.

و الذین لایدعون مع اللّه إلـهًا ... و لایزنون

ترتیب ذکری جمله های «و الذین لایدعون...» «لایقتلون...» و «لایزنون» می تواند بیانگر ترتیب رتبی و حاکی از مطلب یاد شده باشد.


9 ـ شرک، زمینه ساز آدم کشی، زنا و روابط ناسالم جنسی در جامعه

و الذین لایدعون مع اللّه إلـهًا ... و لایزنون

عطف جمله «لایقتلون ... و لایزنون» بر جمله قبل ـ بدون تکرار اسم موصول (الذین) ـ نشانگر وجود وحدت و ارتباط نزدیک میان گناه آدم کشی و زنا با شرک است و طرح مسأله شرک در آغاز آیه شریفه، حاکی از آن است که شرک مبدأ پیدایش و زمینه ساز آدم کشی و زنا در جامعه است.


10 ـ مشرکان، آدم کشان و زناکاران، به روز رستاخیز با کیفر اعمالشان روبه رو خواهند شد.

والذین لایدعون مع اللّه إلـهًا ... و لایزنون و من یفعل ذلک یلق أثامًا

«ذلک» اشاره است به سه گناهی که در جمله های قبل یاد شده است و «اثام» به معنای جزا و کیفر گناه می باشد (لسان العرب).


احکام 4، 5

ارزش

فاقدان ارزش 6

بندگان خدا

بندگان خدا و زنا 7; بندگان خدا و قتل 3; بندگان خدا و گناه 7; توحید عبادی 1، 2; صفات بندگان خدا 3، 7; عقیده بندگان خدا 1، 2

زنا

زمینه زنا 9; کیفر اخروی زنا 10; گناه زنا 8

زناکار

زناکار در قیامت 10

شرک

آثار اجتماعی شرک 9; اهمیت اجتناب از شرک 2 ; کیفر اخروی شرک 10; گناه شرک 8

قاتل

قاتل در قیامت 10

قتل

احکام قتل 4، 5، 6; حرمت قتل 4; زمینه قتل 9; سرزنش قتل 3; قتل جایز 5، 6; کیفر اخروی قتل 10; گناه قتل 8; مستحقان قتل 5، 6

گناه

گناهان کبیره 8; مراتب گناه 8

محرمات 4

مشرکان

مشرکان در قیامت 10