صفحه اصلی فید ارتباط با ما
فارسیالعربیهEnglish

   

تفسیر آیات قرآن کریم- سوره الذاریات – آیه 56 – کتاب تفسیر راهنما – تالیف آیت الله هاشمی رفسنجانی

بازگشت به لیست »

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ

و جنّ و انس را نیافریدیم مگر برای این که مرا پرستش کنند.


1 - هدف خداوند، از آفرینش جن و انس، رسیدن آنان به مرتبه عبودیت و معرفت او است.

و ما خلقت الجنّ و الإنس إلاّ لیعبدون

واژه «لیعبدون» ـ به دلالت التزامی ـ اشاره به حقیقت معرفت دارد; زیرا اصولاً عبودیت واقعی و ستایش حق، جز در پرتو معرفت تحقق نمی یابد.


2 - هدف مندی کار خداوند، در آفرینش موجودات

و ما خلقت ... إلاّ لیعبدون

از این که خداوند، برای آفرینش جن و انس، هدفی را معین کرده، استفاده می شود که فعل الهی، هدفدار است; و گرنه بیان یک مورد دلیلی نداشت.


3 - جن، موجودی شعورمند و دارای تکلیف، همچون انسان

و ما خلقت الجنّ و الإنس إلاّ لیعبدون

از این که «جن» در کنار «انس» قرار گرفته و هدفی همسان برایشان در نظرگرفته شده است، مطلب بالا استفاده می شود.


4 - پرستش خداوند، مهم ترین موضوع مورد تذکر پیامبر(ص) به خلق

و ذکّر ... و ما خلقت الجنّ و الإنس إلاّ لیعبدون

با توجه به ارتباط این آیه با آیه قبل، از انحصار هدف خلقت در پرستش خداوند، مطلب بالا استفاده می شود.


5 - انسان، همواره نیازمند توجه به هدف آفرینش

و ذکّر ... و ما خلقت ... إلاّ لیعبدون

از این که بعد از تذکر ـ که وظیفه همیشگی و مستمر پیامبر(ص) است ـ موضوع هدف آفرینش به آدمیان یادآوری شده، مطلب بالا استفاده می شود.


6 - آفرینش جن، قبل از آفرینش انسان ها *

و ما خلقت الجنّ و الإنس

برداشت یاد شده بدان احتمال است که تقدم لفظی جن بر انس، دال بر تقدم خارجی باشد.


7 - پرستش خداوند، عالی ترین مرتبه تکامل جن و انس

و ما خلقت ... إلاّ لیعبدون

«لام» در «لیعبدون» برای بیان غایت است. با توجه به این که افعال الهی و اهداف او، گزاف نیست و کمال را به دنبال دارد، مطلب بالا استفاده می شود.


8 - کافران و روی گردانان از عبادت خداوند، دور ماندگان از هدف آفرینش و عنایت حق *

و ما خلقت ... إلاّ لیعبدون

از این که هدف الهی از آفرینش انسان، پرستشگری حق دانسته شده، استفاده می شود که کافران از هدف عالی خلقت ـ که مورد نظر حق بوده ـ دور مانده اند.


9 - «عن أبی بصیر قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن قوله عزّوجلّ: «و ما خلقت الجنّ و الإنس إلاّ لیعبدون» قال خلقهم لیأمرهم بالعبادة;(1)

ابی بصیر می گوید: از امام صادق(ع) درباره سخن خدای عزّوجلّ: «و ما خلقت الجنّ و الإنس إلاّ لیعبدون» سؤال نمودم، فرمود: خداوند آنان را آفرید تا آنها را به عبادت فرمان دهد».


آفرینش

اهداف آفرینش 8

انسان

تاریخ خلقت انسان 6; تکامل انسان ها 7; فلسفه خلقت انسان ها 1، 9; نیازهای معنوی انسان 5

جن

تاریخ خلقت جن 6; تکامل جن 7; تکلیف جن 3; شعور جن 3; فلسفه خلقت جن 1، 9

خدا

اهمیت خدا شناسی 1; قانونمندی افعال خدا 2

ذکر

اهمیت ذکر فلسفه آفرینش 5

روایت 9

عبادت

اهمیت عبادت خدا 4، 9; معرضان از عبادت خدا 8

عبودیت

اهمیت عبودیت 1، 7

کافران 8

لطف خدا

محرومان از لطف خدا 8

محمد(ص)

مهمترین توصیه های محمد(ص) 4

موجودات

قانونمندی خلقت موجودات 2


پی نوشت ها :

1. نورالثقلین، ج 5، ص 132، ح 59.